Aanvankelijk zag het er alles behalve veelbelovend uit.
Tijdens de eerste controles begin april van de Bosuilnestkasten bleken heel wat kasten die in 2003 bezet waren gewoon leeg. Er werden ook bijna geen prooiresten gevonden, terwijl er andere jaren bij kleine pulli "ganse stapels" prooien in voorraad liggen. Het deed ons vermoeden dat er weinig muizen zouden zijn, en het zag ernaar uit dat 2004 wel eens een erg mager jaar zou kunnen worden voor alle muizeneters. Half juni werden dan de eerste broedsels van de kerkuilen gecontroleerd, en in de betere kerngebieden waren de eerste bevindingen ook niet overweldigend, zelfs iets minder broedgevallen dan voorheen en vrij kleine nesten. Maar plots kwamen toch uit alle provincies positieve berichten vanuit de meer marginale regio's. In sommige werd zelfs een verdubbeling van het aantal broedgevallen vastgesteld en werden nesten met 6 en 7 jongen gecontroleerd.
Dus toch opnieuw een onverwacht gunstig resultaat, zelfs het beste ooit, zo blijkt! In alle provincies behalve Limburg werd het hoogste aantal broedgevallen totnogtoe bereikt. De populatie is weer toegenomen, met 8%, op 690 locaties was de Kerkuil aanwezig! Het aantal nestkastbroeders is opgelopen tot 380 koppels. West-Vlaanderen haalt het hoogste nestgemiddelde met maar liefst 3,7 jongen. Het aantal controleplaatsen is met 15% gestegen t.o.v. 2003, dit zijn voornamelijk bijgeplaatste nestkasten op nieuwe locaties.
De resultaten 2004
2009 controleplaatsen leverden 558 geregistreerde broedgevallen op. Op 132 andere plaatsen was de Kerkuil niet broedend aanwezig. 32% van de koppels kwam tot broeden in een kerk, 38% in een boerderij of schuur en 15% in een woning, 8% in kastelen en gelijkaardige gebouwen en 7% in andere locaties. 380 broedgevallen (68%) vonden plaats in een nestkast! Er werd een nestgemiddelde bereikt van 3,2 pulli per nest (berekend op 1248 vastgestelde pulli in 390 gecontroleerde nesten), schommelend tussen 3,1 en 3,7. 5% van de broedgevallen mislukten.
In de Noorderkempen werd een nieuw record gevestigd met een dichtheid van 17 broedgevallen per 80 km²! Op gemeentelijk niveau werden zelfs dichtheden bereikt tot meer dan 3 paar per km².
Status in Vlaanderen
Niet verwonderlijk met al die positieve resultaten van de laatste jaren, dat de Kerkuil niet langer op de Rode Lijst van bedreigde soorten staat.
Tenminste, de Kerkuil behoudt het statuut 'zeldzaam' en 'kwetsbaar tot stabiel' maar 'momenteel niet bedreigd'. Met 500 tot 600 broedparen in Vlaanderen blijft zijn 'kwetsbaarheid' voor ons echter duidelijk. Zijn voorkomen als broedvogel in 383 atlashokken (25 km²) - (is 65% van alle atlashokken) - wijst immers op een zéér lage densiteit en een erg grote, versnipperde verspreiding. Trouwens, het is niet omdat de genomen beschermingsmaatregelen over een periode van 25 jaar een toename met 1000% hebben bereikt, dat het huidige populatiebestand nu ook de instandhouding van de soort garandeert. Het historiek heeft immers al voldoende aangetoond dat één strenge winter volstaat om een ganse populatie zo goed als van de kaart te vegen.
Uilenkast met slot |
En alsof de Kerkuil nog niet met genoeg bedreigingen te kampen heeft, is er in Vlaanderen de laatste jaren nog een bijgekomen namelijk het "roven" van eieren en jongen door zogenaamde "uilenliefhebbers"! In deze categorie kennen we 2 soorten, diegenen die naar het voorbeeld van Harry Potter ook graag een uil als huisdier houden, en diegenen die er een clandestien zaakje van maken en aan kerkuilen grof geld verdienen! Kerkuilen worden in Vlaanderen massaal te koop aangeboden, natuurlijk allemaal onder de noemer "in gevangenschap gekweekt". Voor één Kerkuil wordt makkelijk 125 Euro betaald! De Kerkuilwerkgroep Vlaanderen reageert hierop door alle nestkasten op openbare gebouwen af te sluiten met beveiligingsmateriaal (scharnieren, kistbeslag, hangsloten) en elke inbreuk te vervolgen. Dit materiaal wordt aangekocht (gesponsord) door Vogelbescherming Vlaanderen. Ludo Smets, Voorzitter Kerkuilenwerkgroep Vlaanderen |